Geschiedenis
Prehistorie en Protohistorie:
10.000 v.C.
Ontwikkeling van de ibéro-maurusienne beschaving in Noord-Afrika.
7000-5000 v.C.
Capsienne beschaving. Verschijning van de Proto-Méditerranéens,
voorouders van de Imazighen.
6000-2000 v.C.
Neolithische beschaving in Noord-Afrika en de Sahara.
3300 v.C.
Vermelding in Egyptische documenten van de slag tussen de legers van de Farao en de
Libiërs (tehenou).
Begin van de xiii eeuw v.C.
Ramses II recruteert Libiërs om Hittites te bestrijden.
Tegen 1189 v.C.
Ramses II plaatst Libiërs dichtbij Memphis: Libische heerschappij over
Midden-Egypte.
1000 v.C.
Vestiging Feniciërs op de kusten van Noord-Afrika.
Het begin van de geschiedenis:
Tegen 950 v.C.
Een Libiër, Sheshonq I, vormt de basis van de 22ste Egyptische dynastie (begin
Amazigh jaartelling).
Tegen 814 v.C.
Stichting van de stad Carthago.
Vde - IVde eeuw v.C.
De vorming van Amazigh koninkrijken: koninkrijk van Mauretanie in het westen,
koninkrijk van de Massaessyles in het centrum en die van de Massyles
in het oosten.
IVde - Ve eeuw v.C.
Expansie van Carthago in Afrika.
Tegen 331 v.C.
Expeditie van Agathocle. Ailymas koning van de Libiërs.
269-268 v.C.
Bezetting van Messine door Carthago. Begin van de Eerste Punische Oorlog.
239-237 v.C.
De Libiërs, die door Matho worden geleid, komen in opstand tegen Carthago en
bezetten Tunis, Utique en Bizerta.
De Amazigh koninkrijken:
220 v.C.
Syphax, koning van Numidische Massaessyles.
218 v.C.
Tweede Punische Oorlog. Hannibal overschrijdt de Alpen en bezet het dal van Po.
204 v.C.
De Romeinse generaal P. Cornelius Scipion (Scipion de Afrikaan) verbindt zich met
Massinissa tegen de verenigde troepen van Syphax en Carthage.
203 v.C.
Nederlaag van Syphax. Massinissa annexeert Cirta en maakt het zijn hoofdstad.
174-150 v.C.
Massinissa herneemt geleidelijk de steden en de gebieden onder
carthageese heerschappij.
150 v.C.
Punisch-Numidische oorlog. Carthago worden in Zama verpletterd.
148 v.C.
Dood van Massinissa. Verdeling van het koninkrijk Massyle tussen zijn zoons.
146 v.C.
Vernietiging van Carthago. Begin van de Romeinse bezetting van
Noord-Afrika (stichting van de provincie Africa).
134 v.C.
Jugurtha, neef van Micipsa, onderscheidt zich bij de belegering van Numance, in
Spanje.
118 v.C.
Dood van Koning Micipsa. Jugurtha raakt betrokken bij de zaken van
het koninkrijk.
116 v.C.
Jugurtha verjaagt zijn medeërfgenamen en verenigt Numidie.
Willekeur van Rome verdeelt het land.
112-104 v.C.
Jugurthijnse Oorlog (tegen de Romeinen). Na een lange strijd, wordt Jugurtha door
zijn schoonvader Bocchus, koning van Mauretanie, verraden en
uitgeleverd.
Begin van I eeuw v.C.
Bestuur door vazalkoningen.
De Romeinse kolonisatie en de Amazigh weerstand:
Tegen 82 v.C.
Hiarbas verenigt Numidie. Hij wordt door de Romeinen ontzet.
46 v.C.
Nederlaag van Juba I, annexatie van het koninkrijk van Numidie en oprichting van de
Romeinse provincie Africa Nova.
25 v.C.
Komst van Juba II in Mauretanie.
17-24 n.C.
Opstand van Takfarinas.
42 n.C.
De annexatie van Mauretanie: oprichting van de Romeinse provincies Mauretanie
Tingitane (westen) en Mauretanie Caesarean (centrum).
45
Opstand van de Moren en Numidiers.
85-86
Verzet in Mauretanie en in Groot Syrte.
Tegen 100
Begin van het Christendom.
118
Opstand in Mauretanie.
202
Septime Sévère verbiedt de christelijke verering. Religieuze vervolging in
Noord-Afrika.
244
Opstand van Arabion.
298-299
Opstanden in Numidie en in Mauretanie.
Tegen 305
Begin van het Donatisme.
313
Het edit van Constantijn maakt aan de vervolgingen tegen de christenen een einde. Zege van het
katholicisme, ontwikkeling van het Donatisme.
Tegen 340
De opstand van circoncellions.
347
Alliantie van de circoncellions en de donatisten tegen de Romeinse macht.
372-376
Opstand van Firmus.
396
Opstand van Gildon.
De Vandalen:
Tegen 431
Invasie van de Vandalen.
439
Inname van Carthago door de Vandalen.
480-483
Amazigh opstanden. Steden en gebieden onder heerschappij van de Vandalen worden bevrijd.
Het begin van de VI eeuw
Amazigh dynastie van de Djeddars in het gebied van Tiaret.
533
Val van de Vandalen; Byzantijnse heerschappij. Constitutie van onafhankelijke Amazigh koninkrijken.
De Byzantijnse herovering:
535
Religieuze vervolgingen. Het katholicisme wordt als staatsgodsdienst opgelegd.
540
Opstand van Iabdas in de Aures.
597
Amazigh opstanden tegen de Byzantijnen. De stad Carthago wordt belegerd.
Tegen 631
Onrust in Noord-Afrika. Heresie monothéliste.
Begin van de Arabische invasie en verzet van de Imazighen:
642
Militaire strooptocht voor Arabische erkenning in Noord-Afrika. Uqba Ibn Nafi plundert de
provincie Africa.
643
De Arabieren nemen Barqa en Fezzan.
647
Nederlaag van het Byzantijnse leger in de veldslag van Sufetula (huidig Sbeitla, Tunesië).
Bezetting van Tripolitanië.
663
Campagne van Mu'awiyya ben Khadidj in Ifriqya.
670
Stichting van de stad Kairouan door Uqba Ibn Nafi. Weerstand van Koceila.
674
Abu al Muhajir Dinar gouverneur van Ifriqya. Strooptocht door het
centrum van Noord-Afrika.
675
Koceila staakt het verzet.
682
Terugkeer van Uqba van zijn grote strooptocht door Noord-Afrika.
Koceila wordt gevangen genomen, ontsnapt en komt weer in opstand.
683
Dood van Uqba aan Tehuda (gebied van Biskra) door Koceila. Koceila
maakt zich van Kairouan meester.
688
Arabische tegenaanval, dood
van Koceila.
696 - 700
Weerstand van Dihya uit de Aures, campagne van Hassan Ibn Al Numan,
zeer zware verliezen bij Arabieren.
701
Dood van Dihya. Haar legende leeft voort.
Imazighen & Islam: Begin van de godsdienstoorlogen:
707
Campagne van Musa Ibn Nusayr in centraal en westelijk Noord-Afrika.
711
Verovering van Spanje door Tariq Ibn Ziyad (een Amazigh) en zijn Amazigh leger.
740
Ontwikkeling van het charidjisme in het Noord-Afrika. Begin van het ibadisme.
744
Constitutie in de provincie Tamesna (Atlantische kust, Marokko) van de confederatie van de
Berghwata.
748
Salih leider van de Berghwata, vertaling Koran in het Tmazight.
758
Kairouan wordt ingenomen door de ibadieten.
760
Val van het ibadiete imamat te Tripolis.
765
Stichting door Ibn Rostem van de stad Tahert (Tiaret), hoofdstad van de rostemide dynastie.
768
Ibadiete opstand in Ifriqya (Tunesië) en Arabische repressie. Emigratie van Ibadieten naar
Tahert.
776
Tahert wordt de hoofdstad van Ibadieten. Ibn Rostem, imam van Ibadieten.
Diverse Koninkrijken
789
Idrisside dynastie in Marokko.
Het eind van de VIIste eeuw
Vereniging van de Amazigh stammen der Ibadieten. De rostemide staat strekt zich uit tot
Ouargla.
800
Aghlabide dynastie in Tunesië.
807
Stichting van de stad Fès.
827
Verovering van Sicilië door de Aghlabiden.
842
Begin van de regering van Yunnus.
868
Verovering van Malta door de Aghlabiden.
878
Inname van Syracuse (in huidig Italië) door de Aghlabiden.
881 - 888
Opstanden van de Amazigh stammen van Zab tegen de Arabische gouverneurs van Ifriqya.
Begin van het verval van de rostemide dynastie.
896
Overwinning van de Aghlabiden
over de Imazighen van Nefusa te Libië, voornaamste steun van
rostemiden.
903
Stichting van de stad Oran.
909
Eind van de aghlabide dynastie en val van de rostemide staat. Ibadieten van Tiaret zoeken
schuilplaats aan Sedrata. Imamat van ibadieten aan de Djebel Nefusa.
910
Fatimiden (sji’ieten) in Noord-Afrika. Obeïd Allah El
Mehdi, uitgeroepen kalief, probeert om Imazighen te bekeren tot
chi'isme (sji'itische islam)
911
Amazigh opstanden tegen de Fatimiden.
927
Stichting van de stad M'sila.
936
Stichting van de stad Achir, hoofdstad van de ziride dynastie.
960
Buluggin Ibn Ziri vormt de basis van de stad Algiers, Miliana en Médéa.
972
Fatimiden verlaten Noord-Afrika voor Egypte. Hun gebieden worden in het ziride
koninkrijk opgenomen.
979 - 890
De uitbreiding van het ziride koninkrijk, Buluggin bestrijdt Berghwata en verovert gebieden in
Marokko (inname van Fès en Sijilmasa)
985
Eind van de idrisside dynastie.
1014
Begin van de hammadite dynastie.
1036
Bedevaart van Yahia Ibn Ibrahim, eerste predikant van de Almoraviden.
1050
Invasie arabische stammen van Banu Hilal: trekken plunderend, moordend en vernietigend door
Noord-Afrika.
De grote Amazigh imperiums: de Almoraviden
1056 - 1057
Bezetting van de Drâa en van Sijilmasa door de Almoraviden.
1059
Eind van het Berghwata koninkrijk, stichting van Tunis.
1062
Stichting van Marrakech.
1068
Stichting van Béjaïa.
1070
Almoraviden bezetten Fès.
1077 - 1078
Inname van Tanger. de Almoraviden verslaan het imperium van Ghana en
controleren de goudtransportwegen. Geboorte van Ibn Tumart, mahdi van
de Almohaden. Béjaïa, hoofdstad van het hammadite
koninkrijk.
1079 - 1080
Almoraviden stichten Taghrart, op de plaats van toekomstige Tlemcen.
1087
Begin van de regering van Al Mançur Hammadite: Béjaïa,
stad van kunst en cultuur.
1090 - 1091
Veroveringen door Almoraviden in Spanje.
1094
Geboorte van Abd al Mu'min in Tadjra (Nedroma).
1097
Verovering van Andalusië door de Almoraviden. Eind van "Moulouk
Tawa ïf" (regering door prinsdommen).
1106
Dood van Yusef Ibn Tachfin.
De grote Amazigh imperiums: Almohaden
1116 - 1117
Verschijnen van Ibn Tumart (Amazigh uit de Anti-Atlas).
1121
Ibn Tumart, uitgeroepen Mehdi
van de Almohaden, bevecht de Almoraviden.
1129
Almohaden belegeren Marrakech.
1130
Dood van Ibn Tumart. Abd al Mu'min, Mehdi van de Almohaden.
1139 -1149
Verovering van het almoraviden koninkrijk door de Almohaden.
1147 - 1150
Campagne van de Almohaden in Spanje.
1152
Inname van Béjaïa door de Almohaden.
1156
Val van het hammadite koninkrijk.
1159
Verovering van Ifriqya. de
Almohaden verenigen Noord-Afrika.
1163
Dood van Abd al Mu'min. Zijn
zoon Abu Ya'qub Yusef wordt als emir uitgeroepen.
De Nieuwe Amazigh koninkrijken: Hafsides, Abdelwadiden, Mariniden
1229
Stichting van de hafside dynastie (hoofdstad Tunis).
1235
Dynastie Abd Al Wadid in
Tlemcen, vervolgens in centraal Noord-Afrika.
1248
Marinide dynastie in
westelijk Noord-Afrika, met als hoofdstad Fès. Val van
Sevilla. Teruggang van de Almoraviden die de controle over de
Saharawegen verliezen.
1269
Val van het almohade
imperium.
1270
Kruistocht (Frankrijk) tegen Tunis door Louis IX, sterft daar door de
pest.
1284
Constitutie in Béjaïa van een kortstondig hafside
koninkrijk, rivaal van die in Tunis.
1298
Mariniden belegeren
Tlemcen.
1337
Eerste bezetting van Tlemcen door de Mariniden.
1351
Tweede bezetting van Tlemcen.
1354
Heropleving van de Zianiden in Tlemcen.
1370
Inname van Tlemcen door de
Mariniden.
1374
Indeling van het Mariniden koninkrijk in het koninkrijk van Fès
en in het koninkrijk van Marrakech.
1415
De Portugezen maken zich
meester van Ceuta, vervolgens van Tanger (1471), Massat (1488) Safi
en Agadir (1508) Azemmour (1513) en Mazagan (1514).
1424
Supervisie van de hafsiden op
Tlemcen.
1494
Val van de hafside dynastie.
1497
Inname van Melilla door de
Spanjaarden, vervolgens van Mers-el-Kebir (1505), van Oran (1509) van
de Penon van Algiers (1510), van Cherchell, Dellys en Mostaganem
(1511).
1510
Begin van de heilige oorlog van de Sa'adiens van Marokko.
De osmaanse periode
1514
De Turk Aroudj herneemt van de Spanjaarden Djidjel, vervolgens
Algiers (1515).
1517
Eerste bezetting van Tlemcen door de Turken.
1518
Dood van Aroudj dicht
bij Wadi EL Mellah. Algiers wordt aan Turkije verbonden.
1519
Nederlaag van Keizer Karel
voor Algiers.
1541
Sa'adienen hernemen Agadir.
1551
Libië wordt verkregen
door Süleyman de Schitterende.
1554
De Turken maken zich
definitief van Tlemcen meester. Val van de zianide dynastie. Zege
over de Sa'adienen in Marokko.
1574
Inname van Tunis door de
Turken.
1578
Het koninkrijk van Marrakech integreert zich in het Ottomaanse
Imperium.
1587
Begin van de regering door pachas.
1590
Regering van deis in Tunesië.
1609
Toestroom van Andalusiërs in Noord-Afrika.
1610
Inval van de Engelsen, de
Nederlanders en de Spanjaarden op Djidjel.
1631
Alaouite dynastie in
Tafilalet vervolgens in wat rest van Marokko.
1681
De progressieve inname door
de Alaouiten van de plaatsen die nog door Europeanen werden
ingenomen: Mehdia (1681), Tanger (1684), Larache (1689).
1718
Verval van de alaouite
dynastie.
1822
Begin van de Europese penetratie.
De Europese kolonisatie en de strijd voor de onafhankelijkheid
1830
Inname van Algiers door de Fransen.
1834 - 1847
Algerijnse
staat van emir Abdelkader. Weerstand tegen de Franse verovering.
1835
Sénoussite beweging in Libië.
1857
Verovering van Kabylie.
1858 - 1860
Opstand in Kabylie.
1859
Opstand van Aures.
1860
Opstand van Hodna.
1864 - 1865
Opstand van Oulad Sidi chikh.
1871
Opstand van Al Mokrani.
1876
Opstand EL Amri.
1881
Frans protectoraat in
Tunesië.
1881 - 1883
Opstand van Bouaâmama
in het Oraneese Zuiden.
1912
Frans protectoraat in
Marokko, Spaanse zone in het noorden (Rif) en het zuiden (Tarfaya en
Ifni). Italiaans protectoraat in Libië.
1912 - 1920
opstand van
Moha ou Hammou az-Zaïani in Midden-Atlas, slag van Al-Hiri (1914).
1912 - 1919
opstand van Moulay Ahmed al-Hiba in Tiznit.
1920 - 1933
opstand van Assou ou Baslam van de Aït Atta (Zuidoost-Marokko), slag van Boughafer (1934).
1921
Opstand van AbdelKrim in Marokko, slag van Anoual, nederlaag Spanje.
1921 - 1926
autonome Rif republiek van 1921 tot 1926. Overwinning door bundelen
krachten Frankrijk en Spanje en gebruik gifgas (eerste oorlog waar
gifgas op grote schaal werd toegepast en hierdoor gewonnen, geleverd
door Duitsland).
1923
stichting eerste 6 'écoles berbéres' in Midden-Atlas
(Aït Segrouchen, Aït Ngild Zaïan en Ichqarn).
1924
stichting Collège
d'Azrou.
1930
Amazigh dahir in Marokko.
1940
Ontwikkeling van het
Algerijnse nationalisme en het Marokkaanse nationalisme.
1942
stichting AAECA (Association
des Anciens Elèves du Collège d'Azrou), eerste moderne
Marokkaans-Amazigh organisatie.
1945
Repressie van het
onafhankelijkheidsstreven in Algerije (45.000 Doden in Sétif,
Guelma en Kherrata).
1951
Onafhankelijkheid van Libië.
1954
Begin van de oorlog van nationale bevrijding in Algerije.
1953 - 1956
onafhankelijkheidsstrijd Marokko
1954
ontstaan van het ALN (Armée
de Libération Nationale), bestond met name uit Imazighen uit
de Atlas en Rif
1955
Onafhankelijkheid van Marokko.
1956
Onafhankelijkheid van
Tunesië.
1962
Onafhankelijkheid van Algerije.
Bron:
- The Berbers, M.Brett
- Die Berberbewegung in Marokko, G. Kratochwil